અમદાવાદ : પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહ્યા છે. આ દબાણ વચ્ચે, ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. ૩ નો વધારો કર્યો છે. વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં વધારો અને સતત નુકસાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય જરૂરી માનવામાં આવ્યો હતો.
જો કે, આ વધારો હાલમાં મર્યાદિત છે અને કંપનીઓને ફક્ત થોડી રાહત આપશે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો ભવિષ્યમાં ઇંધણના ભાવ વધુ વધી શકે છે.આ વધારાની સીધી અસર રિટેલ ફુગાવા પડશે. ભારતના સીપીઆઈ બાસ્કેટમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો હિસ્સો ૪.૮૧ ટકા છે. ઇંધણના ભાવમાં વધારો મહિનાના મધ્યમાં થયો હોવાથી, તેની અડધી અસર મે ૨૦૨૬ માં દેખાશે, જ્યારે બાકીની અસર જૂનમાં અનુભવાશે.
એવું અનુમાન છે કે આનાથી મે અને જૂન ૨૦૨૬માં રિટેલ ફુગાવામાં આશરે ૮ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો થઈ શકે છે. વધુમાં, ઇંધણના ભાવ પરિવહન અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરશે, જે માલ અને સેવાઓના ભાવને અસર કરશે. આ પરોક્ષ અસરથી ફુગાવામાં આશરે ૧૦ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારાનો વધારો થઈ શકે છે.
એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં રિટેલ ફુગાવો ૩.૫ ટકા હતો, જે માર્ચમાં ૩.૪ ટકા કરતા થોડો વધારે હતો. હવે એવો અંદાજ છે કે મે ૨૦૨૬ માં ફુગાવો વધીને ૪.૩ ટકા થઈ શકે છે, જે અગાઉના અંદાજ ૪.૧ ટકા હતો. એકંદરે, સમગ્ર વર્ષ માટે સરેરાશ રિટેલ ફુગાવો અગાઉના અંદાજ કરતા આશરે ૦.૨૫ ટકા વધુ હોઈ શકે છે.
દરમિયાન, એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર વધીને ૮.૩ ટકા થયો હતો અને મે મહિનામાં તે ૯ થી ૯.૫ ટકાની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે.જોકે, ઇંધણના ભાવમાં આ મર્યાદિત વધારાથી ઘરેલું બજેટ પર નોંધપાત્ર અસર પડશે નહીં. રેટિંગ એજન્સી ઈક્રા મુજબ, ભારતે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં પેટ્રોલ પર આશરે રૂા. ૬ લાખ કરોડ અને ડીઝલ પર આશરે રૂા. ૧૦ લાખ કરોડ ખર્ચ્યા હતા.
આ ખર્ચનો મોટો ભાગ વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલો હતો. જો વપરાશ સ્થિર રહેશે, તો ભાવમાં ૩ ટકાનો વધારો થવાથી આશરે રૂા. ૦.૫ લાખ કરોડનો વધારાનો બોજ પડશે.
બળતણના ભાવ વધારાનો થોડો બોજ પરિવારો સહન કરશે અને તે મુજબ તેમના ખર્ચને સમાયોજિત કરી શકે છે. જ્યારે અસર હાલમાં મર્યાદિત રહેવાની ધારણા છે, જો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે, તો લોકો બિન-આવશ્યક ખર્ચમાં ઘટાડો જોઈ શકે છે. આની સૌથી મોટી અસર મનોરંજન, મુસાફરી અને અન્ય બિન-આવશ્યક સેવાઓ પર પડી શકે છે.
