રાજકોટ ઝોન ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ એક વર્ષમાં 388 સ્થળે ત્રાટકી : ગેરકાયદે માઈનિંગના કેસોમાં 5 ગણો ઉછાળો, વર્ષભરમાં 340 ઓવરલોડ અને બિનઅધિકૃત વાહનો ઝડપાયા, દંડનીય વસૂલાતમાં 106 ટકાનો વધારો
રાજકોટ, : સૌરાષ્ટ્રમાં રાજકોટ, ગીર સોમનાથ, જૂનાગઢ, દેવભૂમિ દ્વારકા અને જામનગર સહિતના જિલ્લાઓમાં ભૂમાફિયાઓ અને ગેરકાયદે ખનીજ પ્રવૃત્તિ આચરતા તત્ત્વો સામે ખાણ ખનીજ વિભાગની રાજકોટ ઝોન ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ દ્વારા એક વર્ષથી બમણી તવાઈ સાથે લાલ આંખ કરવામાં આવી છે. વર્ષ 2024-25 ની સરખામણીમાં વર્ષ 2025-26માં સઘન ચેકિંગ ઝુંબેશને કારણે ગેરકાયદે ખનીજ ખનન, વહન અને સંગ્રહના કેસોની સંખ્યા તેમજ વસૂલાતની રકમમાં બમણાથી પણ વધુનો ધરખમ વધારો નોંધાયો છે. જેમાં ખનીજચોરીના કેસ 187 થી વધીને 388 અને દંડની વસૂલાત રૂ. 4.13 કરોડથી વધી રૂ. 8.52 કરોડ થઈ છે.
સૌરાષ્ટ્રમાં મુખ્યત્વે રાજકોટ, જૂનાગઢ, મોરબી, દ્વારકા, જામનગર, પોરબંદર જિલ્લામાં વધુ ખનીજચોરી થાય છે. જેમાં ભાદર સહિતની નદીઓમાંથી રેતીચોરીને બાંધકામ ઉદ્યોગમાં અને બ્લેક ટ્રેપ ખનન કરીને ક્રશર પ્લાન્ટ્સ, રોડ કન્સ્ટ્રક્શનમાં ઉપયોગ થાય છે. લાઈમસ્ટોન કાઢીને સિમેન્ટ ફેક્ટરી અને કેમિકલ ઈન્સ્ટ્રીઝમાં વપરાય છે. ઉપલેટા પંથકમાંથી ચોક ખનીજનો પાવડર અને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઉપયોગ થાય છે. સાદી માટી-મોરમનો ઇંટોના ભઠ્ઠા અને નેશનલ હાઇવે ફિલિંગમાં ગેરકાયદે ઉપયોગ થાય છે.
રાજકોટ ઝોન ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ દ્વારા વર્ષ 2024- 25 દરમિયાન ત્રણેય કેટેગરી ખનન, વહન અને સંગ્રહમાં કુલ 187 કેસ નોંધીને રૂ. 413.44 લાખની વસૂલાત કરવામાં આવી હતી. જ્યારે ચાલુ વર્ષે એટલે કે વર્ષ 2025-26માં આ કામગીરી વધુ વેગવંતી બની છે. આ વર્ષમાં કુલ કેસોની સંખ્યા વધીને 388 પર પહોંચી ગઈ છે અને તેનાથી થયેલી કુલ દંડનીય વસૂલાત રૂ. 852.68 લાખ જેવી માતબર રકમ પર પહોંચી છે. આમ, મહેસૂલી આવકમાં 106% નો સીધો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
રાજકોટ ઝોન ખાણ ખનીજ વિભાગના નાયબ નિયામક જણાવ્યું કે, આગામી દિવસોમાં પણ ખનીજચોરો સામેની ડ્રાઈવ વધુ કડક બનાવવામાં આવશે. આધુનિક ટેકનોલોજી, ડ્રોન સર્વેલન્સ અને સરપ્રાઈઝ ચેકિંગના કારણે જ એક વર્ષમાં આટલી મોટી સફળતા મળી છે. હવે ખાણ ખનીજ વિભાગ દ્વારા વ્હીકલ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ અને તમામ લીઝ પર સીસીટીવી કેમેરા ફરજિયાત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે, જેથી રોયલ્ટી ચોરીના આંકડાઓને શૂન્ય પર લાવી શકાશે.
