અમદાવાદ : તાજેતરના વર્ષોમાં, કંપનીઓ તેમના વિભાગોને અલગ અલગ વ્યવસાયોમાં વિભાજીત કરી રહી છે. ડેટા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૬ સુાૃધીના ત્રણ વર્ષમાં આવા ૫૦ સોદા થયા છે, જેનું કુલ મૂલ્ય આશરે ૪૩ અબજ ડોલર છે.
કોર્પોરેટ નિષ્ણાંતોએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતમાં કંપનીઓ વાૃધુને વાૃધુ ડિમર્જરનો વિકલ્પ પસંદ કરી રહી છે કારણ કે પ્રમોટર્સ અને બોર્ડને ખ્યાલ આવી રહ્યો છે કે બજાર હવે જટિલતાને મહત્વ આપતું નથી. રોકાણકારો એવા વ્યવસાયોને પસંદ કરે છે જે એક જ વ્યવસાય પર કેન્દ્રિત હોય, વ્યવસ્થિત મૂડી ફાળવણી, સ્વતંત્ર મેનેજમેન્ટ ટીમો, સ્પષ્ટ વ્યૂહાત્મક ધ્યાન અને પારદર્શક પ્રદર્શન મેટ્રિક્સ હોય.
ડિમર્જર દરેક વ્યવસાયને યોગ્ય શેરાૃધારકો શોાૃધવા, તેની વૃદ્ધિ વ્યૂહરચના અનુસરવા અને મોટા સમૂહોના ડિસ્કાઉન્ટને દૂર કરીને તેનું સાચું મૂલ્ય ખોલવાની મંજૂરી આપે છે.
બજાર વિશ્લેષકોના મતે, મર્જરને સામાન્ય રીતે નકારાત્મક રીતે જોવામાં આવે છે કારણ કે તે ઘણીવાર નિષ્ફળ જાય છે અને કંપનીઓ માટે અસંખ્ય સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે, જેના કારણે કામગીરી નબળી પડે છે. જો કે, વિભાજનને અલગ રીતે જોવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મોટાભાગની કંપનીઓ વિભાજન પછી વાૃધુ સારું પ્રદર્શન કરે છે.
તાજેતરમાં વેદાંત દ્વારા તેની કંપનીને પાંચ અલગ અલગ કંપનીઓ વિભાજીત કરાઈ છે. અન્ય ડિમર્જરમાં, ટાટા મોટર્સે તેના પેસેન્જર અને કોમર્શિયલ વાહન વ્યવસાયોને અલગ કર્યા છે. વાૃધુમાં, હિન્દુસ્તાન યુનિલિવરે તેના આઈસ્ક્રીમ યુનિટ, ક્વોલિટી વોલ્સ (ભારત) ને વિભાજીત કર્યા છે.
નેટકો ફાર્માસ્યુટિકલ્સે તેના એગ્રોકેમિકલ્સ યુનિટને અલગ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેવી જ રીતે, જ્યુબિલન્ટ એગ્રી એન્ડ કન્ઝયુમર પ્રોડક્ટ્સે પણ તેના કૃષિ અને ગ્રાહક વ્યવસાયોને અલગ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
અનલિસ્ટેડ ક્ષેત્રમાં, બાથ સોપ અને ડિટર્જન્ટ ઉત્પાદક નિરમા અને ઓક્યુલર એન્ટરપ્રાઇઝ વચ્ચે ડિમર્જરની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી છે. ૨૦૨૫ માં, એકલા ભારતમાં ૪૦ બિલિયન ડોલરથી વધુ મૂલ્યના ડિમર્જર સોદા થયા હતા, જે ૨૦૧૫ પછી સૌથી વાૃધુ છે. ૨૦૨૬ માં ૭૬૪ મિલિયન ડોલર મૂલ્યના પાંચ વાૃધુ ડિમર્જર થયા છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત સહિત ઉભરતા બજારોમાં ડિમર્જર એવા સમયે વધ્યા છે જ્યારે વિકસિત બજારોમાં ડિમર્જરની ગતિ ાૃધીમી પડી ગઈ છે. ૨૦૨૫માં, ૧૨૨ અબજ ડોલરના ૭૨ સોદા થયા હતા, જ્યારે ૨૦૧૫ (૧૩૯) અને ૨૦૨૧ (૧૦૬) માં વાર્ષિક ૧૦૦ સોદાઓ વટાવી ગયા હતા, જ્યારે આવા સોદાઓનું કુલ મૂલ્ય દર વર્ષે ૨૦૦ અબજ ડોલરથી વાૃધુ હતું.
