અમદાવાદ : આર્ટિફીશયલ ઈન્ટેલીજન્સ (એઆઈ) સંબંધિત શેરોમાં ઝડપી વધારાને કારણે સ્થાનિક કંપનીઓ MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ (EM) ઇન્ડેક્સમાં ટોચના ૧૦ શેરોમાંથી બહાર નીકળી ગઈ છે. છેલ્લા બે દાયકામાં આ પહેલી વાર બન્યું છે કે આ ઇન્ડેક્સમાં ટોચના૧૦ શેરોમાં ભારતીય કંપનીઓ ના હોય.
જોકે શેરો પરનો ઐતિહાસિક ડેટા જાહેરમાં ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ તેને ટ્રેક કરનારા વિશ્લેષકો કહે છે કે ૨૦૦૦ પછી આ પહેલી વાર છે કે MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સમાં ટોચના ૧૦ શેરોમાં કોઈ ભારતીય કંપનીનો સમાવેશ થતો નથી. આ ઇન્ડેક્સ વૈશ્વિક સ્તરે ૭૦૦ બિલિયન ડોલરથી વધુનું સંચાલન કરતા નિષ્ક્રિય ભંડોળ માટે બેન્ચમાર્ક તરીકે કામ કરે છે અને સક્રિય ઇમર્જિંગ માર્કેટ ફંડ્સ દ્વારા પણ નજીકથી દેખરેખ રાખવામાં આવે છે.
ભારતના સૌથી મોટા શેર, એચડીએફસી બેંક અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ બેન્ચમાર્કમાં અનુક્રમે ૧૧મા અને ૧૨મા સ્થાને સરકી ગયા છે. માર્ચમાં, આ બે શેર અનુક્રમે સાતમા અને આઠમા સ્થાને હતા. આ વર્ષે તેમના શેરના ભાવ નબળા પડવાને કારણે ઇન્ડેક્સમાં તેમનું વ્યક્તિગત વજન ૦.૮ ટકાથી નીચે આવી ગયું છે.
વિશ્લેષકોએ જણાવ્યું હતું કે, અન્ય દેશોમાં એઆઈ અને સેમિકન્ડક્ટર્સમાં વધતી જતી રુચિને કારણે, સ્થાનિક કંપનીઓએ ટોચના ૧૦માં તેમનું સ્થાન ગુમાવ્યું છે. વેઈટેજમાં ઘટાડો નિષ્ક્રિય અને સક્રિય રોકાણ વ્યૂહરચના બંનેને અસર કરે છે, કારણ કે પોર્ટફોલિયો મેનેજરો ઇન્ડેક્સ વેઇટેજના આધારે તેમના રોકાણોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
હાલમાં, MSCI EM ઇન્ડેક્સમાં ૧,૨૦૦ થી વધુ શેરોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાંથી સ્થાનિક કંપનીઓનો હિસ્સો આશરે ૨૦ ટકા છે.
નવી કંપનીઓના સતત ઉમેરા છતાં, છેલ્લા બે વર્ષમાં ઉભરતા બજાર સૂચકાંકોમાં ભારતીય શેરોનો હિસ્સો ઘટયો છે. આ મુખ્યત્વે તાઇવાન, દક્ષિણ કોરિયા અને ચીનના મજબૂત પ્રદર્શનને કારણે છે, જેઓ મજબૂત એઆઈ અને ટેકનોલોજી-આધારિત તેજીથી લાભ મેળવી રહ્યા છે. આ બજારો વૈશ્વિક મૂડીનો નોંધપાત્ર હિસ્સો આકર્ષી રહ્યા છે.
એચડીએફસી બેંક અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેર તેમના ટોચના સ્તરથી અનુક્રમે આશરે ૨૬ ટકા અને ૨૦ ટકા નીચે છે. દરમિયાન, તાઇવાન સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની (TSMC), સેમસંગ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને SK Hynix જેવી એઆઈ જાયન્ટ્સના શેર અનુક્રમે ૪૮ ટકા, ૧૪૭ ટકા અને ૧૯૪ ટકા વધ્યા છે.
MSCI ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સમાં ભારતનું કુલ વેઈટેજ ૧૦.૮૭ ટકાના નવા છ વર્ષના નીચલા સ્તરે આવી ગયું છે, જે ૨૦૨૪ માં પ્રાપ્ત થયેલા ટોચના સ્તરથી લગભગ અડધું છે.
